جراحی دست و اعصاب محیطی | درمان تخصصی آسیب‌های دست

دست فقط یک عضو ساده برای انجام کارهای روزمره نیست؛ دست، ابزار ارتباط ما با دنیاست. از نوشتن و کار کردن گرفته تا لمس کردن و دفاع از خود، همه‌چیز به سلامت دست وابسته است. به همین دلیل، هرگونه آسیب به استخوان‌ها، تاندون‌ها یا اعصاب دست می‌تواند زندگی روزمره فرد را به‌طور جدی مختل کند. جراحی دست و اعصاب محیطی شاخه‌ای تخصصی از پزشکی است که دقیقاً برای حفظ، بازگرداندن و بهبود عملکرد این عضو حیاتی طراحی شده است.

در این حوزه، تنها ترمیم یک شکستگی یا بخیه زدن یک زخم مطرح نیست؛ بلکه هدف، بازگرداندن حس، حرکت، قدرت و هماهنگی دست است. از آسیب‌های ساده تا پیچیده‌ترین موارد مانند قطع انگشت، پارگی عصب یا بی‌حسی دائمی، همگی نیازمند ارزیابی دقیق و گاهی میکروسرجری پیشرفته هستند. انتخاب روش درمانی مناسب در زمان درست، می‌تواند تفاوت بین یک بهبودی کامل و یک ناتوانی دائمی باشد.

اگر دچار درد، بی‌حسی، ضعف یا آسیب ناگهانی دست شده‌اید، بررسی تخصصی هرچه زودتر توسط پزشک ماهر، دکتر حسینعلی عبدالرزاقی، شانس درمان موفق را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد. همین حالا نوبت خود را رزرو کنید.

جهت مشاوره و رزرو نوبت کلیک کنید

دست چرا این‌قدر آسیب‌پذیر است؟

ساختار دست به‌طرز شگفت‌انگیزی پیچیده است. در یک فضای کوچک، استخوان‌ها، مفاصل، تاندون‌ها، اعصاب و رگ‌های خونی در کنار هم قرار گرفته‌اند و با هماهنگی کامل کار می‌کنند. همین پیچیدگی باعث می‌شود که حتی یک ضربه به‌ظاهر ساده، بتواند چندین ساختار مختلف را هم‌زمان درگیر کند. برای مثال، یک بریدگی عمیق ممکن است هم‌زمان باعث آسیب عصب، پارگی تاندون و خونریزی شدید شود.

از طرفی، دست‌ها بیشترین تماس را با محیط دارند؛ تصادف، سقوط، حوادث کاری، بریدگی با ابزار تیز و حتی حرکات تکراری طولانی‌مدت می‌توانند به‌مرور زمان باعث آسیب شوند. در چنین شرایطی، درمان سطحی یا تأخیر در مراجعه به پزشک متخصص می‌تواند عواقب جبران‌ناپذیری به‌دنبال داشته باشد. اینجاست که نقش جراحی تخصصی دست و اعصاب محیطی پررنگ می‌شود.

چه زمانی جراحی دست ضروری می‌شود؟

بسیاری از بیماران تصور می‌کنند جراحی دست و اعصاب محیطی فقط در موارد شدید لازم است، اما واقعیت این است که برخی آسیب‌ها اگر در زمان مناسب جراحی نشوند، به مشکلات دائمی منجر می‌شوند.

علائم هشداردهنده عصبی

• بی‌حسی یا گزگز مداوم انگشتان
• احساس برق‌گرفتگی در دست یا مچ
• ضعف در گرفتن اشیاء
• از دست رفتن حس لمس یا درد

این علائم می‌توانند نشانه آسیب یا فشار روی اعصاب محیطی باشند و گاهی تنها راه درمان مؤثر، جراحی اعصاب دست است.

علائم شکستگی انگشت یا دست و آسیب استخوانی

• تغییر شکل انگشت یا دست
• درد شدید و تورم مداوم
• محدودیت حرکت پس از ضربه

در این موارد، تصمیم‌گیری بین درمان غیرجراحی، پین‌گذاری یا پلاتین‌گذاری اهمیت حیاتی دارد.

جهت مشاوره و رزرو نوبت کلیک کنید

جراحی دست شامل چه درمان‌هایی است؟

وقتی از جراحی دست صحبت می‌کنیم، منظور فقط یک نوع عمل خاص نیست. جراحی دست مجموعه‌ای از درمان‌های بسیار دقیق و تخصصی است که هرکدام برای یک نوع آسیب یا بیماری خاص طراحی شده‌اند. بسته به اینکه مشکل از استخوان، تاندون، عصب یا عروق باشد، روش جراحی کاملاً متفاوت خواهد بود. تشخیص درست اینکه کدام ساختار درگیر شده، مهم‌ترین قدم درمان است.

جراحی استخوان و مفاصل دست

این نوع جراحی معمولاً در شکستگی‌ها، دررفتگی‌ها یا ساییدگی شدید مفاصل انجام می‌شود. اگر شکستگی ناپایدار باشد یا به‌درستی جا نیفتد، ممکن است نیاز به پین‌گذاری یا پلاتین (پلاک و پیچ) وجود داشته باشد. هدف از این جراحی‌ها، بازگرداندن شکل طبیعی استخوان و حفظ حرکت مفصل است.

 

جراحی تاندون‌های دست

تاندون‌ها مسئول حرکت انگشتان هستند. پارگی تاندون ممکن است در اثر بریدگی، ضربه یا حتی فشارهای مزمن ایجاد شود. اگر تاندون به‌موقع ترمیم نشود، انگشت یا دست دچار محدودیت حرکتی دائمی می‌شود. در این موارد، جراحی تاندون با دقت بالا انجام می‌شود تا حرکت طبیعی دست بازگردد.

جراحی اعصاب محیطی دست

آسیب عصب یکی از حساس‌ترین و مهم‌ترین بخش‌های جراحی دست است. اعصاب محیطی مسئول حس و حرکت هستند و کوچک‌ترین خطا در درمان آن‌ها می‌تواند باعث بی‌حسی یا ضعف دائمی شود. جراحی اعصاب دست معمولاً در موارد زیر انجام می‌شود:

• پارگی یا قطع عصب
• فشار طولانی‌مدت روی عصب (مثل تونل کارپ)
• دردهای عصبی مقاوم به درمان دارویی

 

جراحی رگ و اعصاب (میکروسرجری)

در آسیب‌های شدید مانند قطع انگشت یا له‌شدگی، ترمیم هم‌زمان رگ و عصب ضروری است. این نوع جراحی با استفاده از میکروسکوپ‌های جراحی و ابزار بسیار ظریف انجام می‌شود و نیازمند مهارت بالای جراح است. میکروسرجری دست یکی از مهم‌ترین شاخص‌های تخصص واقعی در جراحی دست محسوب می‌شود.

 

جراحی اعصاب محیطی چیست و چه زمانی انجام می‌شود؟

جراحی اعصاب محیطی به درمان جراحی آسیب‌هایی گفته می‌شود که اعصاب خارج از مغز و نخاع را درگیر کرده‌اند. در دست، این اعصاب نقش حیاتی در حس لمس، درد و حرکت دارند. برخلاف تصور عمومی، همه دردهای دست منشأ استخوانی یا عضلانی ندارند؛ بسیاری از آن‌ها عصبی هستند.

تفاوت درد عصبی با درد عضلانی

• درد عصبی معمولاً تیرکشنده، سوزشی یا همراه با گزگز است
• ممکن است شب‌ها تشدید شود
• گاهی با بی‌حسی یا ضعف همراه است

اگر این علائم نادیده گرفته شوند، آسیب عصب می‌تواند پیشرفت کرده و برگشت‌ناپذیر شود.

زمان طلایی ترمیم عصب

در آسیب‌های عصبی، زمان نقش حیاتی دارد. هرچه ترمیم عصب زودتر انجام شود، شانس بازگشت حس و حرکت بیشتر خواهد بود. به همین دلیل، مراجعه سریع به فلوشیپ جراحی دست و اعصاب محیطی اهمیت زیادی دارد.

در صورت بی‌حسی یا درد عصبی مداوم، تأخیر در درمان می‌تواند باعث آسیب دائمی شود.

جهت مشاوره و رزرو نوبت کلیک کنید

روش‌های نوین جراحی دست

پیشرفت علم پزشکی باعث شده بسیاری از جراحی‌های دست با روش‌های کم‌تهاجمی و ایمن‌تر انجام شوند.

1.میکروسرجری اعصاب

در این روش، اعصاب با بزرگنمایی بالا ترمیم می‌شوند تا بیشترین دقت ممکن حاصل شود. این تکنیک در ترمیم عصب‌های ظریف انگشتان و دست کاربرد حیاتی دارد.

2.جراحی دست بدون بیهوشی

یکی از دغدغه‌های رایج بیماران، ترس از بیهوشی است. خوشبختانه بسیاری از جراحی‌های دست را می‌توان با بی‌حسی موضعی یا منطقه‌ای انجام داد. این روش:

• ایمن‌تر است
• دوران نقاهت کوتاه‌تری دارد
• برای بیماران مسن یا دارای بیماری زمینه‌ای مناسب‌تر است

لینک کلاستر پیشنهادی:
→ جراحی دست بدون بیهوشی

3.جراحی کم‌تهاجمی

در این روش‌ها، برش‌های کوچک‌تری ایجاد می‌شود و آسیب به بافت‌های سالم به حداقل می‌رسد. نتیجه آن، درد کمتر و بازگشت سریع‌تر به فعالیت‌های روزمره است.

4.جراحی دست در شکستگی‌ها

شکستگی‌های دست همیشه ساده نیستند. برخی شکستگی‌ها اگر به‌درستی درمان نشوند، باعث بدجوش خوردن یا محدودیت حرکتی می‌شوند.

5.پین‌گذاری

در این روش، با استفاده از پین‌های فلزی ظریف، استخوان‌ها در موقعیت صحیح ثابت می‌شوند. این روش معمولاً کم‌تهاجمی‌تر است.

6.پلاتین (پلاک و پیچ)

در شکستگی‌های پیچیده یا ناپایدار، استفاده از پلاتین ضروری است تا استحکام کافی ایجاد شود.

انتخاب روش مناسب در جراحی دست و اعصاب محیطی به نوع شکستگی، سن بیمار و میزان فعالیت او بستگی دارد.

7.جراحی انگشت قطع‌شده و ترمیم اندام

قطع انگشت یکی از اورژانسی‌ترین آسیب‌های دست است. در صورت اقدام سریع و انجام میکروسرجری، امکان پیوند مجدد انگشت وجود دارد. موفقیت این جراحی به عوامل متعددی مانند زمان مراجعه، نوع آسیب و مهارت جراح بستگی دارد.

8.ناهنجاری‌های مادرزادی دست

برخی کودکان با ناهنجاری‌های مادرزادی دست متولد می‌شوند. جراحی دست و اعصاب محیطی در این موارد با هدف بهبود عملکرد و ظاهر دست انجام می‌شود و نقش مهمی در کیفیت زندگی آینده کودک دارد.

دوران نقاهت و مراقبت بعد از جراحی دست و اعصاب محیطی

مراقبت صحیح بعد از جراحی، به اندازه خود عمل اهمیت دارد. این مراقبت‌ها شامل:

• فیزیوتراپی تخصصی دست
• رعایت دستورات حرکتی
• جلوگیری از فشار زودهنگام

عدم رعایت این موارد می‌تواند نتیجه جراحی را تحت‌تأثیر قرار دهد.

عوارض احتمالی جراحی دست و اعصاب محیطی و راه‌های پیشگیری

هر جراحی ممکن است عوارضی داشته باشد، اما با انتخاب جراح متخصص و رعایت مراقبت‌ها، این عوارض به حداقل می‌رسند. عوارض احتمالی شامل:

• عفونت
• خشکی مفصل
• باقی‌ماندن درد یا بی‌حسی

هزینه جراحی دست و اعصاب محیطی

هزینه جراحی به عوامل مختلفی بستگی دارد:

• نوع آسیب
• روش جراحی
• نیاز به میکروسرجری
• مدت بستری

ارزیابی دقیق، تنها پس از معاینه امکان‌پذیر است.

چرا فلوشیپ جراحی دست اهمیت دارد؟

جراحی دست یک تخصص فوق‌دقیق است. فلوشیپ جراحی دست آموزش ویژه‌ای در زمینه استخوان، تاندون، عصب و عروق دیده و می‌تواند تصمیم درمانی جامع و درست بگیرد. این موضوع به‌ویژه در جراحی اعصاب محیطی اهمیت دوچندان دارد.

جهت مشاوره و رزرو نوبت کلیک کنید

جمع‌بندی

جراحی دست و اعصاب محیطی فقط یک درمان نیست؛ یک تصمیم حیاتی برای حفظ کیفیت زندگی است. تشخیص به‌موقع، انتخاب روش مناسب و مراجعه به فلوشیپ جراحی دست و اعصاب محیطی می‌تواند تفاوت بزرگی در نتیجه درمان ایجاد کند. اگر سلامت دست برایتان مهم است، آن را به درمان‌های سطحی نسپارید.

سؤالات متداول بیماران 

1.آیا بی‌حسی انگشتان همیشه نیاز به جراحی دارد؟

خیر. برخی موارد با درمان دارویی یا فیزیوتراپی بهبود می‌یابند، اما اگر آسیب عصبی شدید یا طولانی‌مدت باشد، جراحی بهترین گزینه است.

2.بعد از جراحی دست، چه مدت طول می‌کشد تا به کار برگردم؟

بسته به نوع جراحی، این زمان می‌تواند از چند هفته تا چند ماه متغیر باشد. جراحی‌های کم‌تهاجمی معمولاً دوره نقاهت کوتاه‌تری دارند.

3.آیا جراحی دست بدون بیهوشی دردناک است؟

خیر. با بی‌حسی موضعی مناسب، بیمار دردی احساس نمی‌کند و در عین حال از عوارض بیهوشی عمومی نیز در امان است.

4.آیا آسیب عصب دست با جراحی دست و اعصاب محیطی قابل ترمیم کامل است؟

در بسیاری از موارد، بله. به‌ویژه اگر ترمیم عصب در زمان مناسب انجام شود، شانس بازگشت حس و حرکت بسیار بالا خواهد بود.

5.چه زمانی باید فوراً برای جراحی دست و اعصاب محیطی اقدام کرد؟

در صورت قطع انگشت، بی‌حسی ناگهانی، درد شدید عصبی، تغییر شکل دست یا شکستگی مشکوک، مراجعه فوری ضروری است.

اینستاگرام دکتر حسینعلی عبدالرزاقی

واتساپ دکتر حسینعلی عبدالرزاقی